Jednym z czynników trafnego wyboru zawodu jest poznanie siebie .

Musisz zastanowić się jakie są Twoje:
• zainteresowania
• uzdolnienia
• temperament
• osobowość
• umiejętności
• stan zdrowia

I. Zainteresowania to upodobanie do zajmowania się określonymi zagadnieniami, rzeczami, sprawami, wydarzeniami. Zastanów się jakie ty masz zainteresowania.
Typy zainteresowań:
• kierownicze :
- lubisz podejmować obowiązki i mieć kontrolę nad rzeczami
- lubisz być odpowiedzialny za zadania wymagające planowania, podejmowania decyzji i koordynowania pracy innych.
- potrafisz dawać instrukcje i wskazówki.
- lubisz organizować swoją własną działalność.
- postrzegasz siebie samych jako osobę o dużej niezależności i samokontroli.
• społeczne:
- lubisz mieć do czynienia z ludźmi nie tylko w sytuacjach szkolnych ale także pozaszkolnych
- chętnie opiekujesz się innymi, pomagasz
w rozpoznawaniu potrzeb i rozwiązywaniu problemów.
- preferujesz działania, które wymagają kontaktów interpersonalnych.
• metodyczne :
- lubisz działać według jasnych zasad .
- preferujesz pracę pod kierunkiem, kontrolują innych według otrzymanych instrukcji.
- pracujesz nad jednym zadaniem, póki go nie skończysz.

Pracujesz rutynowo i wolisz sytuacje pozbawione niespodzianek.
• innowacyjne:
- lubisz eksperymentować w trakcie pracy nad rozwiązywaniem kolejnych zadań.
- interesuje Cię inicjowanie i wymyślanie nowych, różnorodnych rozwiązań.
- lubisz przedmioty ścisłe. Przyjmujesz wyzwania, jakie stawiają im nowe
i niespodziewane sytuacje.
- łatwo przystosowujesz się do zmiennych warunków działania.
• przedmiotowe :
- chętnie pracujesz przy pomocy narzędzi, maszyn, urządzeń technicznych.
- lubisz naprawiać i/lub wytwarzać przedmiot z różnych materiałów, wykorzystując w tej pracy sprawdzone technologie.
- interesujesz się zasadą działania i budowa różnych maszyn.

II. Uzdolnienia to inaczej predyspozycje do łatwego opanowywania pewnych umiejętności, zdobywania wiedzy, do wykonywania lepiej od innych pewnych czynności bądź działań. Mogą one być wrodzone, zależne od wychowania, związane z własną aktywnością (pracowitość, wytrwałość, praca nad sobą)
Uzdolnienia mogą być :
• Ogólne: inteligencja, spostrzegawczość, wyobraźnia, zręczność
• Specjalne: matematyczne, językowe, plastyczne, muzyczne, techniczne, sportowe, organizacyjne
• wybitne zwane talentami.

III. Temperament to cecha z którą przychodzimy na świat i która różni nas od siebie. Niektóre osoby są bardzo wytrwałe, inne szybko się męczą; niektóre reagują bardzo spokojnie na trudne sytuacje, inne zaś gwałtownie i "wybuchowo". Dziś już wiemy, że klucz do temperamentu ukryty jest w genach. Nie ma on nic wspólnego z inteligencją czy wykształceniem. Znajomość cech temperamentu powinna stanowić ważne kryterium wyboru zawodu. Przy dużej sile procesów nerwowych nie ma przeszkód do wyboru zawodów wymagających zarówno wysiłku fizycznego, jak i psychicznego - na przykład mechanicznych, budowlanych lub pedagogicznych i medycznych.

Przy małej sile procesów nerwowych bardziej wskazane są zawody nie stwarzające obciążeń fizycznych i psychicznych. Są to zawody umożliwiające indywidualny rytm pracy, np. niektóre usługi i naprawy (elektroniczne, radiowe, elektro-techniczne) precyzyjne lub ekonomiczne.

Jeżeli występuje stosunkowo mała ruchliwość procesów nerwowych, tzn. lubi się spokój, ciszę, samotność, staranność i cierpliwość, to można dobrze czuć się wykonując zawód: laboranta, kreślarza, kartografa, zegarmistrza, montera elektronicznego, optyka bądź jakiś zawód z grupy zawodów ekonomicznych.

Jeżeli poziom ruchliwości jest wysoki (lubi się zmianę, ruch, towarzystwo), warto zastanowić się nad zawodem z grupy wymagającej kontaktu z ludźmi (np. nauczyciel, fryzjer, ekspedient, pielęgniarka, instruktor terapii zajęciowej, asystent stomatologa) lub charakteryzujących się zmiennością sytuacji, np. dziennikarz, kierowca, geodeta, policjant.

Równowaga ważna jest w zawodach wymagających odpowiedzialności, częstych kontaktów z ludźmi i wykonywania prac dla ludzi (lekarz, pielęgniarka, kelner, nauczyciel, ekspedient, opiekunka dziecięca, manikiurzystka, sanitariusz).

Gdy stwierdzi się, że równowaga procesów nerwowych jest mała, powinno unikać się zawodów, w których występują duże napięcia nerwowe, które zmuszają do kontaktów z ludźmi, szczególnie z dziećmi czy chorymi.
IV. Osobowość to charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczno-przyrodnicze, a także sposób wchodzenia z nim w interakcje. Większość ludzi posiada mieszane cechy osobowości z przewagą jednej z nich.

Typy osobowości wg. Hipokratesa:
• Sangwinik - Człowiek optymistyczny i towarzyski, bywa impulsywny i łatwo wpada w rozdrażnienie.
• Choleryk - Osoba impulsywna, nadaktywna, niecierpliwa, obdarzona silną wolą
i ambicją.
• Flegmatyk - Ktoś, kto nie poddaje się emocjom, panuje nad sobą i przestrzega reguł.
Melancholik - Osoba o naturze refleksyjnej, niezbyt towarzyska, spokojna, pesymistyczna.
V. Umiejętności
to każda czynność która potrafimy wykonać Umiejętności uniwersalne to umiejętności, które są wspólne dla wielu rozmaitych zadań i mogą być wykorzystane w każdej pracy.
VI. Stan zdrowia - Przy wyborze dalszej drogi kształcenia i zawodu niezbędne jest ustalenie, czy ogólny stan zdrowia dziecka pozwoli sprostać wymaganiom zawodu. O tym, czy stan fizyczny, stopień sprawności, skłonność do chorób są przeciwwskazaniem do obranego zawodu, może decydować tylko lekarz. Nie zawsze badanie szkolnego lekarza wystarczy, niejednokrotnie trzeba ucznia skierować do specjalisty.

Elektromonterowi i zegarmistrzowi potrzebny jest dobry wzrok, zdrowe nogi powinien mieć lekarz, dentysta, ekspedient, fryzjer, tokarz. Pracownicy budownictwa powinni być odporni na warunki atmosferyczne, nauczyciele mieć sprawne narządy głosowe. Wady słuchu będą przeszkodą w wyborze zawodu kierowcy, urzędnika, technika budowy instrumentów muzycznych. Praca w pyle, z chemikaliami smarami jest na ogół niewskazana przy różnych postaciach uczuleń, które coraz częściej dotykają naszą młodzież. Przy skłonnościach do uczuleń skóry wykluczona jest praca w zawodzie garbarza, kuśnierza, stolarza, betoniarza, mechanika. W tej chwili bardzo rozpowszechnione wśród młodzieży jest płaskostopie. Stanowi przeciwwskazanie do tych zawodów, w których praca odbywa się w pozycji stojącej, np. tokarz, tkacz, frezer, fryzjer, ekspedientka, kelner. Również boczne skrzywienie kręgosłupa utrudnia pracę w pozycji stojącej.
Niektóre zawody i szkoły stawiają większe wymagania pod względem rozwoju fizycznego. Dobry stan fizyczny jest wymagany do pracy w górnictwie i hutnictwie. Od kandydatów np. do zawodu marynarza oprócz zdrowia wymaga się odpowiedniego wzrostu i wagi. Nadmierny wzrost nie jest przeciwwskazaniem zawodowym. Natomiast otyłość może być przeszkodą w zawodach wymagających dużej zwinności, wchodzenia na drabiny, słupy.

2010-10-20 13:37:36